image-154188-paidiki_hlikia.jpg?1444634920253

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ


Όσον αφορά στην παιδική ηλικία, χρειάζεται να υπογραμμίσουμε ότι δεν υπάρχει αυστηρός επιστημονικός διαχωρισμός ανάμεσα στη «φυσιολογική» και την  «παθολογική» συμπεριφορά.

Ο όρος ψυχολογικά προβλήματα ή ψυχικές διαταραχές χρησιμοποιείται για να περιγράψει ανεπαρκείς ή ανεπιθύμητες συμπεριφορές ή συνδυασμό τους, που είναι κοινές σε όλα τα παιδιά.

Η διάκριση ανάμεσα στη φυσιολογική και στην παθολογική συμπεριφορά είναι θέμα συχνότητας και έντασης της δυσλειτουργικής συμπεριφοράς.

Οι ψυχικές δυσλειτουργίες - διαταραχές των παιδιών είναι προβλήματα που προκύπτουν ως αποτέλεσμα των ανεπιτυχών στρατηγικών που εφαρμόζει άθελά του το παιδί, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες και τις απαιτήσεις της ζωής.
Τα προβλήματα προκύπτουν από τις αλληλεπιδράσεις με τους γονείς και τους φίλους στο σχολείο, στη γειτονιά ή ακόμη και στην παιδική χαρά. Το παιδί πρέπει να μάθει να προσαρμόζεται σε αυτά τα τόσο διαφορετικά μεταξύ τους περιβάλλοντα. Τέτοιες απαιτήσεις αποτελούν συχνά επώδυνη πρόκληση για το παιδί και γίνονται η αιτία εσωτερικής δυσφορίας, άγχους ή/και δυσπροσαρμοστικής συμπεριφοράς.

Επιπλέον, είναι σημαντικό να έχουμε υπ’ όψιν μας ότι
  • Η δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά - δυσφορικό συναίσθημα δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο στις διαφορετικές μεταξύ τους περιόδους ανάπτυξης του παιδιού. Είναι δηλαδή δυνατόν η δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά - δυσφορικό συναίσθημα να εκδηλώνεται με διαφορετική μορφή, ανάλογα με την αναπτυξιακή φάση του παιδιού.

  • Η δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά δεν εκδηλώνεται απαραίτητα σε όλους τους τομείς της ζωής του παιδιού, π.χ. και στο σχολείο και στην οικογένεια και στους φίλους.

image-154127-divider_dots.png?1444634277745
Τα ψυχολογικά προβλήματα που εμφανίζουν τα παιδιά μπορούν
​να διαχωριστούν σε 2 γενικές κατηγορίες:
Α. Τα προβλήματα συναισθηματικής ανασφάλειας τα οποία εμφανίζονται συνήθως στα παιδιά με εσωστρεφή ιδιοσυγκρασία.        
Στην κατηγορία αυτή κατατάσσονται συνήθως:
  • Άγχος Αποχωρισμού Από Τους Γονείς
  • Ενούρηση - Εγκόπριση
  • Διαταραχές Του Ύπνου
  • Ψυχαναγκαστική - Καταναγκαστική Διαταραχή
  • Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή
  • Μετατραυματική Διαταραχή
  • Κοινωνική Φοβία
  • Ειδική Φοβία, π.χ. Φόβος Τραυματισμού
  • Τριχοτιλλομανία - Ονυχοφαγία - Τικ
  • Ψυχοσωματικά Προβλήματα, π.χ. Βρογχικό Άσθμα
  • Διατροφικές Διαταραχές - Παιδική Παχυσαρκία
  • Παιδική Κατάθλιψη
  • Παιδική Διπολική Διαταραχή
Β. Τα προβλήματα δυπροσαρμοστικής συμπεριφοράς τα οποία εμφανίζονται συνήθως στα παιδιά με εξωστρεφή ιδιοσυγκρασία.

Στην κατηγορία αυτή κατατάσσονται συνήθως:
  • ΔΕΠΥ (διάσπαση προσοχής/υπερκινητικότητα)
  • Διαταραχή της Διαγωγής - Εναντιωματική Συμπεριφορά
  • Δυσφορία Φύλου - Δηλαδή νιώθει ότι ανήκει στο αντίθετο φύλο, π.χ. νιώθει αγόρι «φυλακισμένο» σε σώμα κοριτσιού.
image-154127-divider_dots.png?1444634277745
​Θεραπευτική Παρέμβαση
Όταν οι γονείς ενός παιδιού απευθύνονται σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας για βοήθεια, είτε για προβλήματα που αφορούν στη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού είτε στη συμπεριφορά του, είναι καθήκον του κλινικού ψυχολόγου να κρίνει κατά πόσο η γενική ψυχική κατάσταση του παιδιού είναι αντίστοιχη με την ηλικία του.

Με βάση τις πληροφορίες από το αναπτυξιακό ιστορικό και την παρούσα κατάσταση του παιδιού, ο ειδικός πρέπει να αποφασίσει κατά πόσο και σε ποιο βαθμό το παιδί χρειάζεται εξειδικευμένη βοήθεια.

Για να πάρει αυτήν την απόφαση, ο ειδικός χρειάζεται να απαντήσει όσο το δυνατόν πληρέστερα σε μία σειρά από ερωτήματα:

  1. Ο τρόπος συμπεριφοράς που υιοθετεί το παιδί, στην προσπάθειά του να προσαρμοστεί, είναι ο κατάλληλος σύμφωνα με την ηλικία του και τις κοινωνικές συνθήκες στις οποίες ζει;

  1. Έχουν τα περιβάλλοντα (οικογενειακό, σχολικό, συγγενικό) στα οποία ζει το παιδί ρεαλιστικές απαιτήσεις και προσδοκίες από το παιδί;

  1. Ικανοποιούν τα περιβάλλοντα τις βασικές υλικές και συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού, με βάση το στάδιο ανάπτυξης στο οποίο βρίσκεται;

Με βάση τις παραπάνω απαντήσεις και με άξονες τη δημιουργία μίας καλής θεραπευτικής σχέσης με το παιδί και μίας αγαστής συνεργασίας με τα σημαντικά για την ψυχική υγεία του παιδιού περιβάλλοντα, ο ειδικός καταστρώνει το θεραπευτικό πλάνο και εφαρμόζει τις κατάλληλες θεραπευτικές στρατηγικές - τεχνικές, που θα οδηγήσουν στην ύφεση - εξάλειψη των συμπτωμάτων - προβληματικών συμπεριφορών.